Sổ mũi, hắt hơi khi giao mùa: chăm sóc hằng ngày và y học Hàn Quốc
Hãy bắt đầu bằng giấc ngủ và bữa ăn đều đặn, quần áo phù hợp với nhiệt độ và uống đủ nước. Nếu sổ mũi, hắt hơi hoặc nghẹt mũi tái diễn, cần xem xét nguyên nhân và đặc điểm triệu chứng trước khi chọn điều trị.
Xem gần đây bạn có ngủ thiếu, bỏ bữa hoặc ăn quá nhiều vào buổi tối không. Duy trì giờ ngủ ổn định và ăn đều đặn, phù hợp với khả năng tiêu hóa. Nghiên cứu năm 2015 đo giấc ngủ rồi cho người trưởng thành khỏe mạnh tiếp xúc với vi-rút cảm lạnh ghi nhận người ngủ ngắn hơn có khả năng mắc cảm lạnh cao hơn. Trong y học Hàn Quốc, chăm sóc thói quen hằng ngày để giữ sức khỏe được gọi là dưỡng sinh.
Mặc nhiều lớp áo mỏng và điều chỉnh theo nhiệt độ. Đi bộ nhẹ khi sức khỏe cho phép; nếu sốt hoặc đau nhức nhiều, ưu tiên nghỉ ngơi và đánh giá triệu chứng.
Hình minh họa gốc bằng tiếng Hàn; nội dung hướng dẫn đã được dịch trong bài.
02
Không khí khô và vệ sinh tay
Uống đủ nước và tránh để không khí trong nhà quá khô. Thay nước máy tạo ẩm hằng ngày, vệ sinh theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Giảm lượng tạo ẩm nếu cửa kính đọng nước hoặc khu vực xung quanh bị ẩm.
Nghiên cứu trên động vật năm 2019 cho thấy độ ẩm thấp ảnh hưởng đến khả năng làm sạch đường thở, phòng vệ chống vi-rút và phục hồi mô. Tổng quan Cochrane năm 2023 ghi nhận tỷ lệ người mắc nhiễm trùng hô hấp cấp giảm trong nhóm tăng cường vệ sinh tay. Rửa tay sau khi ra ngoài, trước bữa ăn, sau khi xì mũi hoặc ho.
03
Cảm lạnh hay viêm mũi dị ứng?
Cảm lạnh do nhiễm vi-rút. Sổ mũi và hắt hơi tái diễn kèm ngứa mắt hoặc mũi, nhất là ở môi trường cụ thể, có thể gợi ý dị ứng. Ghi lại thời điểm bắt đầu, nơi triệu chứng nặng hơn và có sốt hoặc ho hay không.
Nếu nghẹt mũi hoặc ho tiếp tục tái diễn dù đã chăm sóc sinh hoạt, hãy kiểm tra nguyên nhân. Cũng nên báo các thay đổi về giấc ngủ, ăn uống, tiêu hóa và mệt mỏi.
04
Khám y học Hàn Quốc xem xét những gì?
Các khái niệm truyền thống như phong, hàn và táo mô tả đặc điểm triệu chứng liên quan đến thay đổi môi trường. Chức năng bảo vệ cơ thể được mô tả truyền thống là vệ khí. Đây là các khái niệm trong hệ thống giải thích truyền thống.
Bác sĩ xem xét cùng lúc cảm giác lạnh hoặc nóng, đau nhức hoặc đau họng, nước mũi trong hoặc ho khan, giấc ngủ, ăn uống và tiêu hóa. Biện chứng tổng hợp các dấu hiệu này để định hướng điều trị.
05
Nghiên cứu về So-cheong-ryong-tang
So-cheong-ryong-tang, còn gọi là Tiểu thanh long thang, là bài thuốc có thể được cân nhắc cho viêm mũi dị ứng với nước mũi trong, hắt hơi và nghẹt mũi. Ho, đờm và sức khỏe tổng thể cũng được đánh giá.
Thử nghiệm đa trung tâm ngẫu nhiên, mù đôi, đối chứng giả dược năm 2019 trên 154 người trưởng thành tại Hàn Quốc mắc viêm mũi dị ứng quanh năm cho thấy dùng thuốc bốn tuần cải thiện triệu chứng mũi và chất lượng sống liên quan đến viêm mũi so với giả dược. Tổng quan 24 thử nghiệm ngẫu nhiên năm 2022 cũng báo cáo cải thiện tổng điểm triệu chứng, sổ mũi và nghẹt mũi khi dùng riêng hoặc cùng thuốc thông thường. Báo cho bác sĩ về bệnh nền, thuốc đang dùng, thai kỳ hoặc cho con bú.
06
Nghiên cứu về châm cứu
Thử nghiệm ngẫu nhiên đa trung tâm năm 2013 tại Hàn Quốc và Trung Quốc đánh giá 238 bệnh nhân viêm mũi dị ứng. Sau bốn tuần, nhóm châm cứu cải thiện điểm triệu chứng mũi nhiều hơn nhóm châm cứu giả và nhóm chờ điều trị.
Tổng quan 30 thử nghiệm ngẫu nhiên năm 2022 cũng ghi nhận cải thiện điểm triệu chứng, chất lượng sống và điểm dùng thuốc giảm triệu chứng so với châm cứu giả. Việc chọn điều trị dựa vào mức độ triệu chứng và đáp ứng với điều trị trước đó.
07
Kết hợp sinh hoạt và điều trị
Ghi lại triệu chứng tái diễn và diễn biến để trao đổi khi khám. Khó thở hoặc đau, tức ngực kéo dài cần đánh giá cấp cứu ngay. Sốt hoặc ho đã giảm rồi lại nặng lên cũng cần đi khám.
Đây là thông tin sức khỏe chung, không thay thế chẩn đoán hoặc điều trị cá nhân.