Đầu cứ rung lắc, liệu có phải bệnh Parkinson không?

“Ngay cả khi ngồi yên, đầu tôi vẫn cứ run.”

“Tôi không để ý lắm, nhưng người xung quanh nói đầu tôi đang lắc.”

“Liệu có phải là bệnh Parkinson hay bệnh gì tương tự không?”

Tình trạng đầu liên tục rung lắc ngoài ý muốn thường được gọi là run đầu, hay chaemeori trong tiếng Hàn.

Khi đầu bắt đầu run, nhiều người lo ngay đến bệnh Parkinson.

Tuy nhiên, chỉ riêng việc đầu bị run chưa đủ để kết luận là bệnh Parkinson.

Run đầu có thể xuất hiện trong run vô căn, hoặc liên quan đến loạn trương lực cơ cổ, khi các cơ quanh cổ căng bất thường.

Vì vậy, khi khám, chúng tôi không chỉ xem đầu run nhiều đến mức nào mà còn xem các bộ phận khác có run không, tư thế và vận động của cổ ra sao, và khi nào triệu chứng nặng hơn.

Run vô căn cũng có thể làm đầu run

Khi nghe đến run vô căn, nhiều người nghĩ trước tiên đến run tay.

Nhưng run vô căn có thể ảnh hưởng không chỉ đến tay mà cả đầu hoặc giọng nói.

Cũng hữu ích khi kiểm tra xem tay có run lúc cầm cốc hoặc viết không, và trong gia đình có ai bị run tương tự không.

Đầu có thể lắc sang hai bên hoặc gật lên xuống.

Tuy vậy, không phải mọi trường hợp run đầu đều là run vô căn.

Đặc biệt, nếu run đầu đi kèm thay đổi tư thế hoặc vận động của cổ, cần đánh giá cả tình trạng cổ.

Cổ có bị xoay sang một bên hoặc rất cứng không?

Khi khám cho người bị run đầu, đôi khi chúng tôi nghe những chia sẻ như sau.

“Một bên cổ lúc nào cũng bị kéo căng.”

“Tôi cảm thấy đầu cứ tự xoay sang một bên.”

“Một bên vai căng cứng nhiều hơn hẳn.”

“Khi quay đầu theo một hướng nào đó, hình như tôi run nhiều hơn.”

Trong những trường hợp này, cũng có thể nghĩ đến run đầu liên quan đến loạn trương lực cơ cổ.

Thực tế, đầu có thể hơi xoay hoặc nghiêng sang một bên, đồng thời có thể kèm đau hoặc cứng vùng cổ và vai.

Vì vậy, khi khám, chúng tôi xem xét

đầu rung lắc theo hướng nào,

cổ có thường xoay hoặc nghiêng sang một bên không,

động tác quay đầu sang trái và phải có bị hạn chế không,

bên nào của cổ và vai đặc biệt căng,

và có kèm đau hoặc cứng không.

Nghĩa là run đầu và tình trạng cổ được đánh giá cùng nhau.

Run có thể nặng hơn khi mệt mỏi hoặc căng thẳng

Mức độ run đầu không phải lúc nào cũng giống nhau.

“Khi nói trước nhiều người, tôi run nhiều hơn.”

“Ngày hôm sau khi ngủ không ngon, đầu tôi run rất nhiều.”

“Khi mệt hoặc phải lo nghĩ nhiều, hình như triệu chứng nặng hơn.”

Một số người mô tả như vậy.

Do đó, ngoài thời điểm bắt đầu run, chúng tôi còn hỏi về giấc ngủ, mệt mỏi, căng thẳng, lượng caffeine sử dụng và các thuốc đang dùng.

Run nhiều hơn khi căng thẳng không có nghĩa đây chỉ là vấn đề tâm lý.

Tình trạng run vốn có có thể trở nên rõ hơn do mệt mỏi hoặc căng thẳng.

Run đầu có phải là bệnh Parkinson không?

Bệnh Parkinson cũng có thể gây run.

Nhưng nếu chỉ có run đầu thì không cần lập tức nghĩ rằng đó là bệnh Parkinson.

Thay vào đó, ngoài run đầu, chúng tôi xem có kèm theo

• Một bên tay run khi nghỉ
• Cử động chậm đi rõ rệt so với trước
• Cứng người hoặc tay chân
• Một bên tay ít vung khi đi bộ
• Dáng đi thay đổi so với trước

hay không.

Nếu những triệu chứng này xuất hiện cùng nhau, cần đánh giá khả năng mắc bệnh Parkinson hoặc bệnh lý thần kinh khác.

Ngược lại, nếu chỉ có run đầu, cũng cần xem xét những khả năng khác như run vô căn hoặc run liên quan đến loạn trương lực cơ cổ.

Điều trị như thế nào?

Không phải mọi người bị run đầu đều được điều trị giống nhau.

Chúng tôi xem triệu chứng có mang đặc điểm của run vô căn không,

có kèm căng cổ vai hoặc thay đổi tư thế không,

và triệu chứng có thay đổi nhiều theo tình trạng thiếu ngủ, mệt mỏi hoặc căng thẳng không, rồi mới xác định hướng điều trị.

Nếu là run vô căn

Các nghiên cứu về điều trị run vô căn bằng y học Hàn Quốc, trong đó có châm cứu, vẫn đang được tiến hành.

Những nghiên cứu tổng hợp nhiều thử nghiệm lâm sàng cũng đã báo cáo kết quả tích cực, với mức độ run giảm sau châm cứu.

Tại Hàn Quốc, cũng có báo cáo về các trường hợp cải thiện triệu chứng sau khi dùng thuốc thảo dược hoặc phối hợp châm cứu với thuốc thảo dược cho người bị run vô căn.

Dù còn những điểm cần nghiên cứu thêm, các kết quả nghiên cứu và báo cáo điều trị tích cực vẫn đang được tích lũy. Vì vậy, có thể cân nhắc châm cứu hoặc thuốc thảo dược tùy tình trạng người bệnh.

Trong thực hành, chúng tôi không chỉ xem xét bản thân tình trạng run mà còn đánh giá giấc ngủ, mệt mỏi, căng thẳng và các triệu chứng đi kèm để lựa chọn phương pháp điều trị.

Nếu có kèm căng cổ hoặc tư thế bất thường

Nếu đầu run đồng thời xoay hoặc nghiêng sang một bên, với cổ và vai căng nhiều, chúng tôi cũng đánh giá tình trạng cổ.

Có thể áp dụng châm cứu, dược châm và giác hơi cho các cơ cổ vai đang căng.

Nếu quay cổ khó khăn hoặc vận động quanh cổ, cột sống ngực và vai đều bị hạn chế, có thể phối hợp liệu pháp thủ công Chuna tùy tình trạng.

Tại Hàn Quốc, các báo cáo ca bệnh loạn trương lực cơ cổ đã ghi nhận cải thiện vận động và tư thế cổ, đau cũng như khó khăn trong sinh hoạt sau khi phối hợp châm cứu, cứu ngải, Chuna và thuốc thảo dược.

Cũng có báo cáo ca bệnh tại Hàn Quốc về giảm run sau châm cứu và trị liệu bằng tay ở những người có triệu chứng chính là run đầu.

Đây vẫn là lĩnh vực cần thêm nhiều nghiên cứu. Tuy nhiên, với các báo cáo điều trị tích cực đã có, nếu run đầu đi kèm căng cổ quá mức hoặc tư thế bất thường, có thể cân nhắc điều trị cả những vấn đề này.

Không phải mọi trường hợp run đầu đều giống nhau

Dù nhìn bên ngoài đầu có vẻ rung lắc tương tự, nguyên nhân thực tế có thể khác nhau ở mỗi người.

Đầu có thể run do run vô căn,

cũng có thể run cùng với tình trạng căng bất thường của các cơ quanh cổ,

và có những trường hợp cần kiểm tra thêm các triệu chứng thần kinh khác.

Vì vậy, thay vì vội xác định tên bệnh chỉ vì đầu đang run, nên lần lượt xem xét

• Run bắt đầu từ khi nào
• Tay hoặc giọng nói có run không
• Tư thế và vận động của cổ như thế nào
• Có căng hoặc đau ở cổ và vai không
• Có kèm thay đổi vận động khác không

một cách cẩn thận.

Nếu run đầu kéo dài, ngay cả việc gặp gỡ người khác cũng có thể gây lo lắng và tạo ra nhiều căng thẳng trong cuộc sống hằng ngày.

Thay vì đơn giản cho rằng “chắc do tuổi tác”, nên đánh giá kỹ dạng run và cân nhắc bắt đầu điều trị phù hợp với tình trạng của mình.