आनसङमा कुहिनो दुखाइ: सामान उठाउँदा वा कपडा निचोर्दा बाहिरी भाग दुख्छ?

फ्राइप्यान वा भारी सामान उठाउँदा अथवा कपडा जोडले निचोर्दा कहिलेकाहीँ कुहिनोको बाहिरी भागमा चसक्क वा मन्द दुखाइ हुन सक्छ।

कुहिनो दुखेकाले समस्या कुहिनोमै छ भन्ने लाग्न सक्छ। तर धेरै अवस्थामा नाडी र औँला चलाउने मांसपेशी तथा टेन्डनमा बारम्बार भार परेको हुन्छ।

यस्ता लक्षण सामान्यतया टेनिस एल्बो भनिने ल्याटरल एपिकन्डाइलाइटिसमा देखिन सक्छन्।

नाममा टेनिस भए पनि यो टेनिस खेल्ने व्यक्तिलाई मात्र हुँदैन। धेरै घरायसी काम गर्ने वा कामका क्रममा हात बारम्बार प्रयोग गर्ने व्यक्तिमा पनि देखिन सक्छ।

हात चलाउँदा कुहिनो किन दुख्छ?

नाडी पछाडितिर तन्काउने वा औँला सीधा पार्ने केही मांसपेशी कुहिनोको बाहिरी भागबाट सुरु हुन्छन्।

त्यसैले सामान बलियोसँग समाउँदा वा उठाउँदा र नाडी बारम्बार चलाउँदा यी मांसपेशी तानिन्छन् र कुहिनोको बाहिरी भागका टेन्डनमा पनि निरन्तर बल पुग्छ।

सुरुमा कुनै विशेष चालमा मात्र अलि असहज हुन सक्छ। बिस्तारै

• कप वा फ्राइप्यान उठाउँदा
• ढोकाको ह्यान्डल घुमाउँदा
• कपडा वा तौलिया निचोर्दा
• सामान बलियोसँग समाउँदा
• नाडी पछाडितिर तन्काउँदा

दुखाइ स्पष्ट हुँदै जान सक्छ।

तर कुहिनोको बाहिरी भाग दुख्दैमा सबैलाई टेनिस एल्बो भएको हुँदैन।

दुखाइ कसरी सुरु भयो, ठ्याक्कै कहाँ दुख्छ, कुन चालमा दुख्छ र हात वा पाखुरामा झमझमाउने वा लाटो हुने अनुभूति पनि छ कि छैन भन्ने कुरा सँगै हेर्नुपर्छ।

सन्दर्भ: अमेरिकन एकेडेमी अफ अर्थोपेडिक सर्जन्स — टेनिस एल्बो
https://www.orthoinfo.org/diseases--conditions/tennis-elbow-lateral-epicondylitis/

टेनिस नखेले पनि हुन सक्छ

“म खेलकुद पनि गर्दिनँ, मलाई किन टेनिस एल्बो भयो?”

क्लिनिकमा बेलाबेलामा यस्तो प्रश्न सुन्न पाइन्छ।

वास्तवमा महत्त्वपूर्ण कुरा टेनिस खेल्नुहुन्छ कि हुँदैन भन्ने होइन, हात र नाडी कति बारम्बार प्रयोग गर्नुभएको छ भन्ने हो।

चाडपर्वको खाना तयारीजस्ता घरायसी काम अचानक बढेपछि, भारी भाँडाकुँडा बारम्बार उठाएपछि वा सामान्यभन्दा बढी नाडी घुमाउने र सामान समाउने काम गरेपछि दुखाइ सुरु हुन सक्छ।

काममा स्क्रुड्राइभर वा औजार धेरै प्रयोग गर्दा वा सामान लगातार उठाएर सार्दा पनि त्यस्तै हुन सक्छ।

हालै कुहिनो दुख्न थालेको छ भने “कुहिनो दुख्यो” भन्ने मात्र सोच्नुको सट्टा

कुन चाल धेरै दोहोर्‍याएपछि सुरु भयो र के गर्दा सबैभन्दा बढी दुख्छ भन्ने सम्झनुहोस्।

यी कुरा सम्झनु उपयोगी हुन्छ।

सन्दर्भ: NHS — टेनिस एल्बो
https://www.nhs.uk/conditions/tennis-elbow/

सामान उठाउँदा दुखेमा हत्केलाको दिशा बदल्नुहोस्

कुहिनोको बाहिरी भाग दुख्ने केही व्यक्तिलाई हातको पछाडिको भाग माथि पारेर सामान उठाउँदा विशेष गरी दुख्छ।

यस्तो अवस्थामा सम्भव भए हत्केला माथितिर फर्काएर सामान उठाउने प्रयास गर्नुहोस्।

यसले नाडी तन्काउने मांसपेशीको भार घटाएर कुहिनोको बाहिरी भागको दुखाइ कम गर्न मद्दत गर्न सक्छ।

पहिले हल्का सामानबाट प्रयास गर्नुहोस्। भारी सामान भए एउटै हातले धान्नुको सट्टा दुवै हातमा भार बाँडेर उठाउनु राम्रो हुन्छ।

तर हत्केलाको दिशा बदलेपछि पनि दुखिरहेमा वा पाखुरा घुमाउँदा नै असहज भएमा दुखाइ सहँदै बारम्बार नगर्नुहोस्।

सन्दर्भ: Newcastle Hospitals — टेनिस एल्बोको दैनिक हेरचाह
https://www.newcastle-hospitals.nhs.uk/services/newcastle-occupational-health-service/information-for-staff/physiotherapy/self-help-leaflets/tennis-elbow/

कपडा निचोर्दा दुखेमा बटार्ने बल घटाउनुहोस्

कपडा वा तौलिया निचोर्दा सोचेभन्दा धेरै भार कुहिनोमा पर्छ।

किनभने बलियोसँग समाउने बलसँगै नाडी र पाखुरा विपरीत दिशामा बटार्ने बल पनि लाग्छ।

त्यसैले कपडा निचोर्दा दुखेमा हातको दिशा मात्र बदल्नुको सट्टा जोडले बटार्ने काम र त्यसको दोहोर्‍याउने सङ्ख्या घटाउनु महत्त्वपूर्ण हुन्छ।

लामो समय लगातार काम गर्नुको सट्टा बीचबीचमा आराम गर्ने र दुखाइ हुने कामलाई सानो भागमा बाँडेर गर्नु राम्रो हुन्छ।

सन्दर्भ: NHS — टेनिस एल्बोको दैनिक हेरचाह
https://www.nhs.uk/conditions/tennis-elbow/

दुख्यो भन्दैमा हात बिल्कुल नचलाउनुपर्ने होइन

कुहिनो दुख्न थालेपछि हात प्रयोग गर्नै छोड्नुपर्छ कि भनेर केही व्यक्तिले सोध्नुहुन्छ।

धेरैजसो अवस्थामा दुखाइ धेरै बढाउने चाल घटाउँदै सहज सीमाभित्र हल्का चलाउनु राम्रो हुन्छ।

कुहिनो बिस्तारै मोड्ने र सीधा पार्ने वा दैनिक जीवनमा नदुख्ने सीमाभित्रका सबै गतिविधि रोक्न आवश्यक छैन।

तर दुखिरहेको अवस्थामा जोडले स्ट्रेचिङ गर्नु वा दुखाइ सहँदै नाडी बलियो बनाउने व्यायाम बारम्बार गर्नु राम्रो होइन।

व्यायामको तीव्रता हालको दुखाइ र हातको कार्यक्षमताअनुसार मिलाउनुपर्छ।

सन्दर्भ: NHS — टेनिस एल्बो व्यवस्थापन
https://www.nhs.uk/conditions/tennis-elbow/

सन्दर्भ: अमेरिकन एकेडेमी अफ अर्थोपेडिक सर्जन्स — व्यायाम कार्यक्रम
https://www.orthoinfo.org/en/recovery/epicondylitis-therapeutic-exercise-program/

टेनिस एल्बोको उपचारमा मौरीको विष किन धेरै प्रयोग गर्छौँ?

हाम्रो क्लिनिकमा टेनिस एल्बोको उपचार गर्दा मौरीको विष उपचार तुलनात्मक रूपमा बारम्बार प्रयोग गर्छौँ।

मौरीको विष उपचार शुद्ध पारिएका मौरीको विषका तत्त्व प्रयोग गर्ने फार्माकोपङ्चरको एक प्रकार हो।

टेनिस एल्बोमा नाडी तन्काउने मांसपेशी कुहिनोको बाहिरी भागमा जोडिने स्थानमा बारम्बार भार परेर दुखाइ हुने अवस्था धेरै हुन्छ।

जाँच गर्दा कुहिनोको बाहिरी भागको कुनै निश्चित ठाउँ थिच्दा विशेष गरी दुख्ने वा नाडी पछाडितिर तन्काएर बल लगाउँदा दुखाइ दोहोरिने अवस्था धेरै भेटिन्छ।

यस्ता अवस्थामा दुख्ने ठाउँ र वरपरका मांसपेशीको अवस्था जाँच गरेपछि कुहिनोको बाहिरी भागका थिच्दा दुख्ने स्थान र सम्बन्धित मांसपेशी तथा टेन्डन वरपर मौरीको विष उपचार प्रयोग गर्न सकिन्छ।

विशेष गरी सामान समाउँदा वा उठाउँदा बारम्बार दुख्ने र कुहिनोको बाहिरी भागमा थिच्दा स्पष्ट दुखाइ हुने अवस्थामा अकुपङ्चरका साथ मौरीको विष उपचारलाई सक्रिय रूपमा विचार गर्छौँ।

मौरीको विष फार्माकोपङ्चरबारे कुहिनो दुखाइलगायत विभिन्न मांसपेशी तथा हड्डी–जोर्नीका दुखाइमा क्लिनिकल अध्ययन भएका छन् र दुखाइ घट्ने तथा कार्यक्षमता सुधारको मूल्याङ्कन गरेका अध्ययन प्रकाशित भएका छन्।

सन्दर्भ: मौरीको विष फार्माकोपङ्चर र मांसपेशी तथा हड्डी–जोर्नीको दुखाइसम्बन्धी व्यवस्थित समीक्षा
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40295986/

सन्दर्भ: टेनिस एल्बो भएका बिरामीमा मौरीको विष फार्माकोपङ्चरको क्लिनिकल अध्ययन
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4332005/

पुरानो कुहिनो दुखाइ भए काँध र घाँटी पनि हेर्छौँ

लामो समयदेखि टेनिस एल्बो भएका व्यक्तिमा कुहिनो मात्र असहज नभई नाडी र अगाडिको पाखुरा धेरै कडा भएको वा काँध र काँधको घेराको चाल पनि राम्रो नभएको हुन सक्छ।

घाँटी वा काँध बारम्बार दुख्ने, पूरै हात छिटो थाक्ने वा काम गर्दा हात प्रयोग गर्ने आसन नै राम्रो नभएको अवस्था पनि हुन सक्छ।

विशेष गरी लक्षण लामो समयसम्म दोहोरिएमा कुहिनो मात्र लगातार उपचार गर्नुको सट्टा नाडी, अगाडिको पाखुरा, कुहिनो, काँध र काँधको घेराको समग्र चाल जाँच गर्नु राम्रो हुन्छ।

आवश्यक भए यस्तो अवस्थामा चुना म्यानुअल थेरापीमार्फत काँध, काँधको घेरा, घाँटी र छाती भागको मेरुदण्डको चाल पनि सँगै हेर्न सकिन्छ।

यस्ता अवस्थामा जाँच गराउनुहोस्

हातको प्रयोग घटाएर दैनिक हेरचाह गर्दा पनि करिब दुई हप्तापछि स्पष्ट सुधार नभए अवस्था जाँच गराउनु राम्रो हुन्छ।

विशेष गरी

• कप वा हल्का सामान उठाउनै गाह्रो हुने गरी दुखेमा
• दुखाइले काम वा घरायसी काममा निरन्तर बाधा पुर्‍याएमा
• राति दुखाइका कारण निद्रा बिग्रिएमा
• हात वा पाखुरामा नयाँ झमझमाहट, लाटो हुने अनुभूति वा संवेदना घटेमा
• चोटपछि धेरै दुख्ने र हात चलाउन गाह्रो भएमा
• कुहिनो धेरै सुन्निएमा वा तातो महसुस भएमा

साधारण अत्यधिक प्रयोग मात्र हो भनेर नसोच्नु राम्रो हुन्छ।

सन्दर्भ: NHS — कुहिनो र पाखुराको दुखाइ
https://www.nhs.uk/symptoms/elbow-and-arm-pain/

नामु गुनुल क्लिनिकमा उपचारको जानकारी

३७० जुङआङ-रो, आनसङ-सी, ग्योङ्गी-दो
हाप्योङ प्लेस, तेस्रो तला, कोठा ३०४

उपचार समय

कार्यदिन बिहान ९ बजेदेखि बेलुका ८ बजेसम्म
खाना विश्राम दिउँसो १ बजेदेखि २ बजेसम्म

शनिबार बिहान ९ बजेदेखि दिउँसो २ बजेसम्म
शनिबार खाना विश्रामबिना सेवा दिइन्छ।

आइतबार र सार्वजनिक बिदामा बन्द हुन्छ।

पार्किङ जानकारी

भवनको यान्त्रिक पार्किङमा २,००० सीसी वा सोभन्दा कम इन्जिन क्षमता भएका यात्रुवाहक कार पार्क गर्न सकिन्छ।

गाडीको आकार र प्राविधिक विशेषताअनुसार प्रयोग सीमित हुन सक्छ र बेलुका ५ बजेपछि प्रयोग गर्न कठिन हुन सक्छ।

भवनमा पार्क गर्न नसकिने वा २,००० सीसीभन्दा बढी इन्जिन क्षमता भएका गाडीका लागि सोकजोङ-दोङ सार्वजनिक पार्किङ प्रयोग गर्नुहोस्।

सार्वजनिक पार्किङको ठेगाना
७ जुङआङ-रो ३६७बोन-गिल, आनसङ-सी, ग्योङ्गी-दो

अधिकतम ९० मिनेट निःशुल्क पार्किङ सहयोग

उपचारसम्बन्धी सोधपुछ: 031-674-1075

अस्थायी बन्द वा त्यस दिनको दर्ता बन्द हुने समय फोन गरेर निश्चित गर्नुहोस्।

यो लेख सामान्य स्वास्थ्य जानकारीका लागि हो। वास्तविक निदान र उपचार लक्षण तथा जाँचको नतिजाअनुसार फरक हुन सक्छ।